“เช็ค PROPAGATION” ก่อนเปิดเครื่อง: คู่มือฉบับง่ายสำหรับนักวิทยุสมัครเล่น

เคยไหมครับ? เปิดเครื่องวิทยุมาแล้วเจอแต่เสียงซ่า หรือเรียกใครไปก็ไม่มีใครตอบ ทั้งที่เมื่อวานยังคุยได้ไกลถึงยุโรป ปัจจัยสำคัญไม่ได้อยู่ที่เครื่องหรือเสาอากาศเสมอไป แต่อยู่ที่ “ดวงอาทิตย์” ครับ วันนี้เราจะมาถอดรหัสตาราง Solar-Terrestrial Data (จากภาพตัวอย่าง HF Live Monitor) แบบภาษาชาวบ้านกันครับ

1. SFI และ SN: “ขุมพลังการสะท้อนสัญญาณ”

สองค่านี้นับเป็น “ข่าวดี” ของนักวิทยุครับ

• SN (Sunspot Number): จำนวนจุดดับบนดวงอาทิตย์ ยิ่งเลขเยอะ ยิ่งดี เพราะมันหมายถึงดวงอาทิตย์กำลังคึกคัก
• SFI (Solar Flux Index): ดัชนีการแผ่รังสี เปรียบเสมือน “ความแรงของกาว” ที่ช่วยให้ชั้นบรรยากาศไอโอโนสเฟียร์แข็งแรงพอจะสะท้อนคลื่นวิทยุเรากลับลงมา
  • ถ้า SFI เกิน 150 (เหมือนในภาพที่สูงถึง 159) เตรียมตัวเลยครับ แบนด์สูงๆ อย่าง 10m หรือ 15m จะเปิดกว้างมาก

2. K-Index และ A-Index: “ตัวกวนและพายุ”

ถ้า SFI คือพลังงาน K และ A คือ “อาการส่าย” ของสนามแม่เหล็กโลกครับ

• K-Index: บอกสถานะปัจจุบัน (0-9) ยิ่งน้อยยิ่งดี
  • 0-2: สัญญาณใสเคลียร์ นิ่งสนิท
  • 4 หรือมากกว่า: เริ่มเกิด “พายุแม่เหล็กโลก” (ในภาพคือค่า 4/Active) สัญญาณจะเริ่มวูบวาบ มีเสียงรบกวนหนา และเรียกติดยาก
• A-Index: คือค่าเฉลี่ยของความปั่นป่วนในรอบ 24 ชั่วโมง ถ้าค่า A สูงต่อเนื่อง แสดงว่าแบนด์จะ “อืด” ไปอีกพักใหญ่ครับ

3. X-Ray: “ตัวตัดสัญญาณฉับพลัน”

บอกความแรงของ Solar Flare หรือการลุกจ้าบนดวงอาทิตย์

• ปกติจะอยู่ที่ระดับ A หรือ B แต่ถ้าพุ่งไปถึง M หรือ X อาจเกิดปรากฏการณ์ Radio Blackout คือสัญญาณหายวับไปทั้งแบนด์เหมือนเครื่องเสีย

4. Calculated Conditions: “ตารางสรุปแบบฟันธง”

สำหรับใครที่ไม่อยากจำตัวเลข ให้ดูช่องนี้ได้เลยครับ ระบบจะคำนวณมาให้เสร็จสรรพ

• Poor (สีแดง): เหนื่อยหน่อยนะวันนี้
• Fair (สีเหลือง): พอมีลุ้น DX
• Good (สีเขียว): วางแก้วกาแฟแล้วเปิดเครื่องด่วน!

💡 วิเคราะห์จากภาพตัวอย่าง:

ในภาพนี้ SFI: 159 และ SN: 124 ถือว่าพลังงานดีมาก แต่เราต้องแลกมาด้วย K-Index: 4 ซึ่งหมายถึงสนามแม่เหล็กโลกกำลังปั่นป่วน (Active) ผลที่ได้คือแบนด์ส่วนใหญ่จะอยู่ในสถานะ Fair คือเล่นได้แต่ต้องใช้ความอดทนกับ Noise และสัญญาณวูบวาบสักหน่อยครับ